Aktualności

Wszystkie artykuły
14.10.2017    19:00

Wernisaż wystawy "Graj, Cyganie!" i koncert Orkiestry Rajkó

Wystawa bada proces, w którym dzięki muzykom cygańskim powstaje spójna z węgierską kulturą narodową, „węgierska” muzyka i czardasz. Dzieła takich twórców jak Ferenc Liszt, Miklós Barabás, Sándor Petőfi czy Mihály Vörösmárty łączy temat „cygański”, tj. „węgierska” muzyka i taniec, jak również sposób myślenia o Cyganach, ich prezentacja.

Wystawa naświetla historię powstawania węgierskich zespołów muzyki cygańskiej począwszy od drugiej połowy XVIII wieku po czasy współczesne, od wiejskich kapel po zespoły jeżdżące po świecie, od powstawania dużych zespołów po uznanie 100-osobowej Orkiestry Cygańskiej jako nieodłączny i spajający element Hungaricum. Ponadto bada kształtowanie się tej zamkniętej i endogamicznej grupy oraz specyficzne i wyróżniające ją zwyczaje.

Orkiestra Rajkó powstała w roku 1952 z inicjatywy dyrektora Pála Szigetiego i kierownika artystycznego, dyrygenta Gyuli Farkasa w celu stworzenia możliwości pielęgnowania i udoskonalania tradycji muzyki cygańskiej dla młodych Cyganów żyjących w różnych częściach kraju.        

Głównym celem ich działalności było podniesiesienie cygańskiej muzyki do rangi światowej. Od początku istnienia orkiestry, wystąpiło w niej ponad tysiąc młodych artystów. Liczne płyty CD, DVD i nagrania video gromadzą ten jakże bogaty repertuar Rajkó, w tym słynnych kompozytorów jak Zoltán Kodály, Béla Bartók albo Ferenc Liszt. Można w nim usłyszeć zarówno muzykę poważną, muzykę cygańską, jak i folklorystyczną czy nawet operetki. Wielobarwność orkiestry udowodniają takie produkcje jak: „Symfonia Klezmera” razem z Klezmer Band albo wykonana „Romantiáda” z baletmistrzem Ivánem Markó i jego stowarzyszeniem.

Orkiestra Rajkó ma na swoim koncie ponad dziesięć tysięcy występów na całym świecie w niemal 110 krajach. Ich wspaniałą muzykę podziwiało ponad dziesięć milionów słuchaczy, zarówno w najsłynniejszych salach koncertowych, jak i w małych miasteczkach, poznając wartość i tradycję węgierskiej muzyki cygańskiej. Często występują w różnych krajach Europy, obu Amerykach i Azji, co świadczy o ciągłym zainteresowaniu publiczności, nawet wśród młodego pokolenia i ogromnej atrakcyjności instrumentacji i dźwięczności, których nie można pomylić z żadnym innym zespołem.

Nieustające pasmo sukcesów Orkiestra Rajkó zawdzięcza miłości do muzyki, swojej wirtuozerii zdobytej codziennymi wielogodzinnymi próbami, mozolnym dążeniem do doskonałości, do idealnego zgrania i współbrzmienia. 

Dla Orkiestry Rajkó bardzo ważne jest nie tylko docenienie przez publiczność, ale także uznanie jej za wybitną działalność artystyczną. W styczniu 2003 roku otrzymała Nagrodę Oświaty Publicznej im. Zoltána Kodálya od dyrekcji Fundacji Pro Renovanda Cultura Hungariae, w uznaniu za ich pracę w kultywowaniu muzycznej kultury węgierskiej i cygańskiej oraz za wychowanie młodych talentów muzycznych.

W roku 2004 Orkiestra Rajkó otrzymała tytuł „Narodowa Młodzieżowa Orkiestra”. Takiego uznania cygańskiej orkiestry jeszcze nikt wcześniej nie otrzymał na Węgrzech i od tego czasu przypisuje się jej określenie Hungaricum. Na koncie swojego dorobku artystycznego mają jeszcze liczne inne nagrody i wyróżnienia.

Kierownikiem artystycznym Orkiestry jest András Suki, a dyrektorem István Gerendási.
Orkiestra Rajkó jest „ambasadorem kultury węgierskiej”.

Organizatorzy: Węgierski Instytut Kultury w Warszawie i Konsulat Generalny Węgier w Krakowie.
W ramach Roku Kultury Wegierskiej w Polsce.
Wystawa została przygotowana przez Muzeum Etnograficzne w Budapeszcie.